We współczesnym świecie o przewadze konkurencyjnej regionu w coraz większym stopniu decydują nie zasoby materialne, ale zasoby wiedzy. Dlatego konieczną staje się popularyzacja idei uczenia się przez całe życie. W dalszej perspektywie warto uczynić z niej priorytet rozwojowy dla regionu. Małopolskie Partnerstwo na rzecz Kształcenia Ustawicznego (MPKU) od lat podejmuje się tego wyzwania.
20 maja 2008 roku 55 instytucji rynku pracy, edukacji i szkoleń podpisało w Krakowie Umowę Partnerską. Instytucje publiczne i prywatne postanowiły mówić jednym głosem w sprawach kluczowych dla uczenia się przez całe życie w Małopolsce. Miały go usłyszeć osoby decydujące o kierunkach polityki dotyczącej kształcenia ustawicznego w regionie. Instytucje chciały przedstawiać własne propozycje zmian w tym obszarze. Zainteresowały się również współpracą na rzecz promowania wśród mieszkańców Małopolski postawy otwartej na edukację.
Marek Nawara, ówczesny marszałek Województwa Małopolskiego, podpisał "Deklarację Województwa Małopolskiego na rzecz Rozwoju Kształcenia Ustawicznego".
Grupy zadaniowe
W latach 2008-2013 MPKU funkcjonowało w oparciu o prace grup zadaniowych. Każda z grup pracowała nad wybranym tematem, a w efekcie tych prac powstały produkty, które są rozwijane w Małopolsce do dziś.
W grupach zadaniowych wypracowano m.in.:
- serwis "Małopolski Pociąg do Kariery" (grupa zadaniowa: Regionalny serwis o usługach edukacyjno-szkoleniowych);
- Małopolskie Standardy Usług Edukacyjno-Szkoleniowych (grupy zadaniowe: Standard usług i ocena jakości usług szkoleniowych, Standardy kompetencyjne profesjonalistów kształcenia przez całe życie);
- wstępne założenia systemu całożyciowego poradnictwa zawodowego w Małopolsce (grupa zadaniowa: Doradztwo edukacyjno-zawodowe);
- pilotażowy projekt potwierdzania kwalifikacji zdobytych drogą nieformalną (grupa zadaniowa: Kształcenie zawodowe na potrzeby lokalnego rynku pracy).
Współpraca
Ważnym elementem działania Partnerstwa jest wymiana wiedzy, doświadczeń oraz dobrych praktyk z instytucjami krajowymi i zagranicznymi. Partnerstwo czerpało doświadczenia i współpracowało między innymi z: Federacją Regionów Europejskich na rzecz Badań nad Edukacją i Kształceniem Ustawicznym (FREREF), Europejskim Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego (CEDEFOP), Pôle Rhône Alpes de l'Orientation (PRAO) czy FOREM (instytucją publicznych służb zatrudnienia w Belgii), a także m.in. z Ministerstwem Edukacji Narodowej, Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Krajowym Ośrodkiem Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej, Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Instytutem Badań Edukacyjnych. Dzięki temu Partnerzy mają możliwość śledzić na bieżąco ważne zagadnienia, a często uczestniczyć w ich wypracowaniu. Przykładem mogą być: Krajowe Ramy Kwalifikacji, zmiany w kształceniu dorosłych, jakość szkoleń - Małopolskie Standardy Usług Edukacyjno-Szkoleniowych, badanie losów absolwentów uczelni wyższych czy mikropoświadczenia.
Teraźniejszość
Partnerstwo, jako oddolna inicjatywa instytucji: szkoleniowych, rynku pracy, kultury, organizacji pozarządowych itp., którym zależy na tworzeniu warunków do rozwoju edukacyjno-zawodowego Małopolan, jest jednym z kluczowych elementów powstającego trwałego mechanizmu koordynacji i współpracy w obszarze kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie. Przyczyni się to do wzmocnienia dopasowania kształcenia i szkolenia do potrzeb rynku pracy, zmian społecznych zachodzących w regionie takich jak: zielona transformacja, rewolucja cyfrowa, oraz upowszechnianie uczenia się przez całe życie.
W ramach bieżących działań MPKU organizowane są regularnie Poranki Partnerskie. Polegają one na wzajemnym dzieleniu się wiedzą między Partnerami, wymianie doświadczeń, spostrzeżeń i tworzeniu nowych rozwiązań. Poranki organizowane są przez Partnerów lub grupy Partnerów, którzy są ekspertami w danej dziedzinie i mogą tworzyć dobry, merytoryczny kontent. Spotkania często odbywają się w ich siedzibach, stacjonarnie lub hybrydowo, a czasami zupełnie online.
Animowanie Partnerstwa
Animowanie działań partnerskich, w tym organizacja spotkań Partnerów Małopolskiego Partnerstwa na Rzecz Kształcenia Ustawicznego (MPKU) w latach 2023 – 2026 finansowane są w ramach projektu „Zbudowanie systemu koordynacji i monitorowania regionalnych działań na rzecz kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie, w tym uczenia się dorosłych" realizowanego w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności – Komponent A „Odporność o konkurencyjność gospodarki", inwestycja A3.1.1 „Wsparcie rozwoju nowoczesnego kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie".
W ramach działań związanych z animowaniem MPKU w 2024 roku zrealizowano 17 wydarzeń, w tym:
- 13 Poranków Partnerskich;
- Posiedzenia Rady Programowej;
- Walne Zgromadzenie MPKU (gdzie przyjęto sześciu nowych członków oraz przegłosowano nowy regulamin obowiązujący od 28 lutego 2024 roku);
- Warsztaty dotyczące współpracy Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji oraz MPKU;
- Konferencję z cyklu Małopolska Otwarta na Wiedzę.
Wydarzenia te zgromadziły blisko 800 uczestników.
W 2024 roku szczególnego znaczenia nabrały działania związane z upowszechnianiem wiedzy w zakresie wyzwań związanych z zieloną transformacją oraz potrzebami w rozwijaniu zielonych kompetencji w Regionie.
W październiku 2024 roku odbyła się Konferencja „Małopolska otwarta na zrównoważony rozwój – Gramy w zielone kompetencje!”. Podczas Konferencji zaprezentowany został temat zrównoważonego rozwoju z perspektywy europejskiej i krajowej. Odbył się także panel dyskusyjny z udziałem przedstawicieli środowisk akademickich, administracji rządowej i samorządowej oraz przedsiębiorców z Małopolski dotyczący zielonych kompetencji, ich rozumienia i znaczenia dla różnych grup interesariuszy.
W 2025 roku kontynuowano prace w kluczowych dla Regionu obszarach tematycznych: Sztuczna Inteligencja i jej znaczenie dla rynku pracy oraz wpływ na procesy uczenia się, mikrpoświadczenia, poradnictwo zawodowe na różnych etapach edukacji i kariery. Odbyło się 17 wydarzeń, w tym:
- 13 Poranków Partnerskich z udziałem około 400 uczestników;
- XVII Konferencja z cyklu Małopolska Otwarta na Wiedzę: „Sztuczna Inteligencja a rynek pracy– rewolucja czy ewolucja?”, która zgromadziła ponad 150 uczestników;
- dwudniowe warsztaty poświęcone aktualizacji Małopolskich Standardów Usług Edukacyjno-Szkoleniowych.
Plany na 2026 rok
Rada Programowa oraz Walne Zgromadzenie MPKU zadeklarowały kontynuację prac w 2026 roku nad:
- znaczeniem Sztucznej Inteligencji dla procesów edukacji i uczenia się oraz dla pracodawców i rynku pracy;
- rozwojem zielonych i cyfrowych kompetencji;
- mapowaniem zielonych i cyfrowych inicjatyw oraz projektów;
- wyzwaniami wieku okołoemerytalnego w perspektywie rynku pracy i rozwoju kompetencji.
21 stycznia 2026 roku obradowało Walne Zgromadzenie MPKU. Decyzją członków MPKU przyjęto do realizacji Plan Działań na 2026 rok, który przewiduje zaangażowanie Partnerów i współpracę w trzech obszarach tematycznych: Rynek pracy i pracodawcy, Edukacja i uczenie się oraz Poradnictwo kariery. Ponadto, Walne Zgromadzenie MPKU podjęło decyzję o aktualizacji listy członków MPKU, w tym o poszerzeniu grona Partnerów o 6 kandydujących podmiotów oraz wybrało skład osobowy Rady Programowej MPKU na lata 2026-2028.
