Uczestnicy majowego Poranka Partnerskiego skupili się na temacie prognoz i zapotrzebowaniach na zawody szkolnictwa branżowego. Spotkanie było okazją do analizy nowoczesnych metod badań rynku pracy oraz zaprezentowania praktycznych narzędzi dedykowanych m.in. przedstawicielom instytucji edukacyjnych i szkoleniowych, doradcom zawodowym i przedsiębiorcom. Warsztaty poprowadził dr Leszek Dąbrowski, ekspert Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego.
Czym jest prognoza zapotrzebowania na zawody szkolnictwa branżowego?
Jest to prognoza średniookresowa, określająca trendy na najbliższe 3-5 lat w zawodach szkolnictwa branżowego.
Prognoza jest publikowana co roku przez Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) w formie listy krajowej oraz list wojewódzkich. Zawody dzielone są w niej na trzy grupy, pod względem występowania zapotrzebowania na nie na rynku pracy: szczególne istotne, istotne, umiarkowanie istotne.
Umieszczenie zawodu w grupie o „szczególnie istotnym znaczeniu” niesie ze sobą konkretnie korzyści finansowe. Szkoły mogą liczyć na zwiększone finansowanie szkolnictwa branżowego, a pracodawcy otrzymują wyższe kwoty refundacji za szkolenie młodych pracowników.
Jak powstaje prognoza ?
Proces powstawania prognozy jest wieloetapowy. Eksperci łączą analizę danych ilościowych z badaniami jakościowymi. Prace przebiegają w kilku krokach:
- Zbieranie danych ilościowych, tj. analiza statystyk publicznych, w tym Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), Systemu Informacji Oświatowej, danych Publicznych Służb Zatrudnienia, analiza danych o inwestycjach, dotyczących liczby aktywnych przedsiębiorstw; dynamiki rozwoju przedsiębiorstw; liczby zatrudnionych i vacatów; analiza biga data i globalnych trendów mających wpływ na sytuację w regionach.
- Zbieranie danych jakościowych od ekspertów z różnych branż tzw. metodą delficką.
- Konsultacja z interesariuszami.
- Wybór zawodów.
- Wydanie obwieszczenia MEN.
- Zaktualizowanie oferty szkolnictwa.
Dane dla Małopolski
W 2026 roku dla Małopolski zawody o szczególnie istotnym znaczeniu dla rynku pracy to technik elektronik i technik odlewnik. Lista wojewódzka zapotrzebowania na zawody szkolnictwa branżowego ukazuje specyfikę, przewagi konkurencyjnej i potrzeby regionalnej gospodarki.
Funkcje prognozy
Eksperci podkreślali podczas spotkania, że prognoza spełnia szereg ważnych funkcji społeczno-gospodarczych:
- łączenie potrzeb systemu edukacji z potrzebami gospodarki;
- budowanie oferty szkolnictwa branżowego;
- równoważenie podaży i pobytu na pracowników w danych branżach;
- pomoc w wyborze ścieżki kształcenia;
- narzędzie pracy dla doradców zawodowych.
Przeglądarka danych ZSK
Partnerzy poznali narzędzie do samodzielnej analizy zebranych informacji w formie internetowej przeglądarki danych.
Portal oferuje szerokie możliwości korzystania z dostępnych danych, takie jak:
- intuicyjne przeglądanie i samodzielne odkrywanie trendów zawodowych
- opcję pobierania danych do dalszych, zaawansowanych analiz
- zestawianie danych w perspektywie krajowej i wojewódzkiej,
- porównywanie sytuacji między różnymi województwami oraz
- analiza zmian na przestrzeni lat,
- generowanie wykresów oraz tabel, które można łatwo udostępniać.
